Toplumsal paradigmadaki değişimler bağlamında tüketim diyalektiğine bakış

Abstract

Bu çalışmanın amacı, toplumsal paradigmalardaki değişimler ışığında tüketim ol¬gusunu diyalektik bir mercek altında incelemektir. Diyalektik çözümlemeye olan ihtiyaç tüketim olgusunun çok boyutlu ve karmaşık yapısından kaynaklanmakta¬dır. Tüketim olgusunun tarihsel gelişim sürecini; modern öncesi, modern ve post¬modern dönemler olmak üzere üç farklı boyutta incelemek mümkündür. Diyalek¬tik, gerçekliği ve onun çelişmelerini incelemeye yarayan ve bu çelişmeleri aşma¬yı sağlayan yolları aramayı öngören akıl yürütme yöntemi olarak tanımlanmakta¬dır. Diyalektik olgusunun yasalarından yola çıkarak, tüketimde diyalektik olgusu; materyal/sembolik, toplumsal/bireysel, arzu/tatmin, rasyonel/irrasyonel, yaratıcı¬lık/kısıtlılık, faydacı/hazcı tüketim, kullanım değeri/değişim değeri, üretim/tüketim birlikteliği ve zıtlığı boyutları ile açıklanabilir.

The purpose of this study is to analyze the concept of consumption with a dia- lectic view in the light of social paradigm shifts. The need for a dialectic method is due to the complex and multidimensional nature of consumption concept. The historical evolution of the concept can be broken down into three distinctive pe¬ riods, namely pre-modern, modern and postmodern. Dialectical is defined as a method of reasoning that investigates reality and its contradictions also providing solutions to beat these contradictions. Based on the laws of dialectic method, such contradictions may present themselves as material/symbolic, social/indi¬ vidual, desire/satisfaction, rational/irrational, creativeness/scantiness, utilitarian/ hedonic, utility value/trade value, and production/consumption.