Cumhuriyet’in 100. yılına armağan: Muğla tarihi üzerine araştırmalar

Abstract

Türkiye’nin güneybatısında yer alan Muğla ili, Anadolu Yarımadası’nın geniş tarihi ile iç içe geçmiş, derin, zengin ve çeşitli bir kültürel mirasa sahiptir. Muğla, Roma İmparatorluğu döneminden Beylikler, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine kadar kültürel alışverişin giderek arttığı tarihî bir merkez olarak önemini her dönem korumuştur. Bununla birlikte Muğla, Karya ve Likya halklarından erken dönem Anadolu Türklerine kadar her biri şehrin peyzajı ve kültürel kimliği üzerinde silinmez izler bırakmış olan birçok halka ev sahipliği yapmıştır. Aynı zamanda tarihin önde gelen bazı simaları da bu coğrafyada doğmuş veya yaşamıştır. Bu bağlamda tarihin babası olarak bilinen Herodot’tan, tıp a lanındaki çalışmalarıyla öne çıkan Hipokrat’a; bölgenin Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında önemli rol alan Menteşe Beyliği’nin kurucusu Menteş Bey’den, Mevlevi geleneğinin Muğla’daki temsilcisi İbrahim Şahidi Hazretlerine; Türk denizciliğine damga vuran Bodrumlu Turgut Reis’ten, Milli Mücadele’nin Muğla’da da başlayıp gelişmesine öncülük eden Bozüyüklü Hacı Süleyman Efendi ve Ulalı Hamza Hayati Bey’e; Osmanlı Mebusan Meclisi başkanlarından Milaslı Halil Menteşe’den, Türk milliyetçiliğinin önemli savunucularından Hamza Sadi Bey’e; Türkiye’de çay tarımının başlamasına ve gelişmesine önderlik eden ziraat mühendisi Muğlalı Zihni Derin’den, Muğla Milletvekili ve Cumhuriyet Gazetesi kurucusu Yunus Nadi’ye; Demokrat Parti’nin önemli bakanlarından Bodrumlu Zeyyat Mandalinci’den, iş insanı ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nin hamisi Sıtkı Davut Koçman’a kadar birçok önemli insan bu bölgede ya doğup yaşamış ya da bölgeye önemli hizmetlerde bulunmuştur.

Bu çalışmada, Eski Çağ’dan günümüze Muğla şehrinin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel özellikleri ortaya konularak Cumhuriyet’in 100. Yılında Muğla’nın tarihine kapsamlı bir bakış sunulması amaçlanmıştır. Aynı zamanda şehrin kendine özgü kimliğini şekillendiren birçok simge yapı, kişilik ve olay incelenerek bu eşsiz şehrin tarihine, sosyal, kültürel ve ekonomik hayatına ışık tutulmuş ve gelecek nesillere yazılı bir miras bırakılmıştır.